Σε ομηρεία βρίσκονται 320.000 νοικοκυριά με κόκκινα στεγαστικά δάνεια αλλά και τουλάχιστον 200.000 εργαζόμενοι σε υπερχρεωμένες επιχειρήσεις. Πρόκειται για τις δυο όψεις του ίδιου νομίσματος των κόκκινων δανείων, αλλά η πιο προβεβλημένη λόγω της απειλής για την κοινωνική συνοχή είναι η απελευθέρωση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας και το πλαίσιο προστασίας των πιο ευάλωτων πολιτών. Από τη μέχρι τώρα διαπραγμάτευση της κυβέρνησης με την τρόικα φαίνεται ότι τα όρια και τα κριτήρια για την προστασία της πρώτης κατοικίας θα είναι κατώτερα των αρχικών προσδοκιών που είχαν καλλιεργηθεί, με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος των κόκκινων δανείων να μείνει εκτός ρύθμισης. Βόμβα ανεξέλεγκτων διαστάσεων αποδεικνύονται και τα κόκκινα επιχειρηματικά δάνεια, που έχουν φτάσει τα 42,5 δισ. ευρώ και μαζί με τα επισφαλή πλησιάζουν τα 60 δισ. ευρώ. Πλέον η κυβέρνηση έχει την πλήρη εικόνα για την κατάσταση που επικρατεί μετά και την παρουσίαση μέσα στην εβδομάδα σε κλειστό κύκλο των συμπερασμάτων της μεγάλης έκθεσης της Blackrock, που έγινε για λογαριασμό της Τραπέζης της Ελλάδος. Στόχοι της νέας στρατηγικής της κυβέρνησης είναι, αφενός, να υποστηριχτεί η επικείμενη ανακεφαλαιοποί ηση των τραπεζών, αφετέρου, να τεθούν οι βάσεις για να ανακοπεί γρήγορα ο ρυθμός αύξησης των μη εξυπηρετούμενων δανείων, που μαζί με τα επισφαλή επιβαρύνουν με πάνω από 109 δισ. ευρώ το τραπεζικό σύστημα. Στο κάδρο μπαίνει δυναμικά η ενεργητική διαχείριση των κόκκινων δανείων από τις τράπεζες σε συνεργασία με εξειδικευμένα ξένα hinds, που εξετάζουν κατά προτεραιότητα 20 μεγάλα κόκκινα επιχειρηματικά δάνεια από κλάδους όπως υγείας, λιανεμπορίου και ξενοδοχείων. Τα χρέη npos Tis τράπεζεβ που δ 109,5 δια υπολογίζονται συνολικά τα κόκκινα δάνεια και τα επισφαλή δάνεια (με καθυστέρηση o)s 3 μήνεβ) το εννεάμπνο του 2015 86,79δισ. η αξία των δανείων με καθυστέρηση άνω των 90 ημερών το εννεάμηνο του 2015 1,5 εκατ. δάνεια (καταναλωτικά κάρτεβ, στεγαστικά, μικρά επιχειρηματικά) έχουν καταγγελθεί από Tis τράπεζεβ 320.000 είναι τα κόκκινα στεγαστικά δάνεια 170.000 νοικοκυριά έχουν ήδη προσφύγει στον Νόμο Κατσέλη 7.600 επιχειρήσει έχουν κόκκινα δάνεια με αξία δανείου άνω του 1 εκατ. ευρώ 200.000 και πλέον είναι οι εργαζόμενοι επιχειρήσεων με κόκκινα δάνεια Ποσ μη εξυπηρετούμενων επιχειρημαη δανείων Πηγή: εκτιμήσει ins ayop s, Τράπ m 39,8% I των δανειοληπτών με επιχειρηματικό κι δάνειο δεν το εξυπηρετούν ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ Στη σέντρα τα σπίτια 320.000 δανειοληπτών Με το πιστόλι στον κρόταφο βρίσκονται 320.000 δανειολήπτες στεγαστικών δανείων των οποίων τα δάνεια βρίσκονται σε καθυστέρηση ή έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τις 90 ημέρες που θέτουν οι τράπεζες ως κόκκινη γραμμή. Το σκληρό παζάρι κυβέρνησης και δανειστών που εξελίσσεται, του οποίου το αποτέλεσμα θα κρίνει τελικά ποιοι θα μπορέσουν να προστατευτούν από τον Νόμο Κατσέλη, κρατά εγκλωβισμένα χιλιάδες νοικοκυριά που λόγω οικονομικής αδυναμίας δεν μπόρεσαν να φανούν συνεπή στις υποχρεώσεις που ανέλαβαν προς τις τράπεζες. Συνολικά τα κόκκινα δάνεια ανέρχονται σε περίπου 1,5 εκατομμύριο, αν συνυπολογιστούν στεγαστικά, καταναλωτικά, κάρτες και οι πιστώσεις προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (με στεγαστική εξασφάλιση). Από το σύνολο των δανείων αυτών, αναμφισβήτητα, κάποιες περιπτώσεις αφορούν ανθρώπους που κρύφτηκαν τα προηγούμενα χρόνια πίσω από την προστασία των οριζόντιων ρυθμίσε ων που απαγόρευαν τους πλειστηριασμούς. Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία των τραπεζών, αρκετοί από αυτούς διατηρούν και καταθέσεις στις τράπεζες. Ωστόσο οι λεγόμενοι στρατηγικοί μπαταχτσήδες δεν φαίνεται να ξεπερνούν τις 20.0000, σύμφωνα με τραπεζικές πηγές. Ολοι οι άλλοι βρίσκονται εγκλωβισμένοι στη ρητορεία όσων έλεγαν πως δεν πρόκειται να χαθεί κανένα σπίτι σε πλειστηριασμό και πλέον είναι σε δυσχερή θέση. Η ελληνική πλευρά έχει ήδη υπαναχωρήσει από τις αρχικές της θέσεις για το ποσοστό εκείνων που θα προστατεύονται, με το 75% που αρχικά διεκδικούσε πλέον να κινείται κοντά στο 30%. Επιπρόσθετα, μια ακόμη σημαντική αλλαγή έρχεται και αφορά τη χρονική διάρκεια της παρεχόμενης προστασίας από τον Νόμο Κατσέλη. ΠΡΟΖΤΑΖΙΑ ΓΙΑ ΛΙΓΟΥΣ. Η οριζόντια προστασία που εξακολουθεί να ισχύει με το μορατόριουμ των τραπεζών παύει οριστικά από την Πρωτοχρονιά του 2016 και τα νέα κριτήρια θα είναι ψαλιδισμένα. Ηδη 170.000 έχουν ζητήσει την υπαγωγή τους στον Νόμο Κατσέλη με τα παλιά κριτήρια, εκ των οποίων, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΠΟΙΖΩ, μόλις οι 6 στους 10 θα καταφέρουν να ενταχθούν. Ωστόσο κανείς δεν ξέρει αν θα υπάρξει ή όχι πρόβλεψη που να τους κατατάσσει και αυτούς στο νέο καθεστώς. ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ. Οι τράπεζες, πάντως, δείχνουν αρνητικές απέναντι τους πλειστηριασμούς αναφορικά με τα νοικοκυριά που δεν θα υπαχθούν στον Νόμο Κατσέλη. Αυτό έγκειται στο γεγονός ότι αν ένα δάνειο ζωντανέψει , ακόμα και σε βάθος χρόνου, θα φέρει για την τράπεζα μεγαλύτερο όφελος από το να πουληθεί σε funds στο 20% της αξίας του ή να το βγάλει στον πλειστηριασμό. Από την άλλη, δεν θέλουν να γεμίσουν με χιλιάδες ακίνητα που, αν πέσουν μαζικά για πώληση, θα βυθίσουν την κτηματαγορά και θα πλήξουν τις αξίες των χαρτοφυλακίων τους. Για αυτόν τον λόγο προκρίνουν τις ρυθμίσεις δανείων και ήδη τα δυο στα δέκα δάνεια (40 δισ. ευρώ) έχουν ρυθμιστεί. Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, τα ξένα funds δεν ενδιαφέρονται για τα στεγαστικά δάνεια παρά μονάχα για εκείνα που αφορούν ακίνητα φιλέτα ή ακίνητα σε περιοχές με αυξημένο τουριστικό ενδιαφέρον. Ετσι οι τράπεζες προχωρούν σε ομαδοποίηση των δανείων τους με βάση τα ίδια τα ακίνητα αλλά και το προφίλ των δανειοληπτών και έχουν παράλληλα επεξεργαστεί σενάρια για τον τρόπο ρύθμισης των δανείων που θα βρεθούν εκτός προστασίας του Νόμου Κατσέλη. Πιο συγκεκριμένα στο πακέτο των πιθανών επιλογών τους περιλαμβάνουν: Το σπάσιμο του δανείου σε δυο μέρη όπου το ένα θα είναι παγωμένο για συγκεκριμένο διάστημα μέχρι ο δανειολήπτης να επανακάμψει οικονομικά και το άλλο κομμάτι θα εξυπηρετείται κανονικά. Η ανταλλαγή ακινήτου που είναι σήμερα υποθηκευμένο για το κόκκινο δάνειο με άλλο ακίνητο μικρότερης αξίας. Η επιμήκυνση της διάρκειας του δανείου με μεταφορά των βαρών και στους κληρονόμους του δανειολήπτη, οι οποίοι θα αποκτήσουν τον ρόλο του εγγυητή. Η μεταφορά της πλήρους κυριότητας του ακινήτου στην τράπεζα και η ενοικίασή του στον δανειολήπτη.

Περίπου 200.000 εργαζόμενοι δεν γνωρίζουν αύριο

Τουλάχιστον 200.000 εργαζομένους, όσους απασχολούνται σε υπερχρεωμένες εταιρείες, κρατά σε ομηρεία η βόμβα των κόκκινων επιχειρηματικών δανείων. Αν και λιγότερο προβεβλημένη από την απελευθέρωση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας, εν τούτοις συνιστά ανάλογης σημασίας απειλή για την κοινωνική συνοχή, τεράστια πρόκληση για την κυβέρνηση και το μεγαλύτερο αυτήν τη στιγμή βαρίδι για τις τράπεζες και την ελ ληνική οικονομία στο σύνολό της. Εμπλέκει, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος που παρουσιάζουν ΤΑ ΝΕΑ , συνολικά 7.600 μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που έχουν δανειστεί ποσά άνω του 1 εκατομμυρίου ευρώ και τα οποία πλέον βρίσκονται στο κόκκινο. Στο τέλος του 2013, ο αντίστοιχος αριθμός επιχειρήσεων με μη εξυπηρετούμενα δάνεια ύψους άνω του 1 εκατ. ευρώ ήταν 6.000. Με άλλα λόγια, εντός μιας διετίας οι προβληματικές αυτές επιχει ρήσεις αυξήθηκαν κατά 27% και αν ο ρυθμός αυτός δεν ανακοπεί γρήγορα εκτιμάται ότι θα φθάσουν τις 8.000. Εχοντας την πλήρη εικόνα στα χέρια της, η κυβέρνηση γνωρίζει από τα στοιχεία εννεαμήνου των τεσσάρων συστημικών τραπεζών ότι το ΰψος των κόκκινων επιχειρηματικών δανείων φθάνει πλέον τα 42,5 δισ. ευρώ έναντι 28 δισ. ευρώ στο τέλος του 2013. Το πραγματικό όμως πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο καθώς αν στα κόκκινα προστεθούν και τα επισφαλή δάνεια, το νούμερο πλησιάζει τα 60 δισ. ευρώ. Το ύψος αυτό αντιστοιχεί στο 53% των 109 δισ. ευρώ κόκκινων και επισφαλών επιχειρηματικών δανείων που επιβαρύνουν σήμερα συνολικά το τραπεζικό σύστημα. ΤΙ ΠΡΟΣΔΟΚΟΥΝ. Στόχος σε κάθε περίπτωση είναι να εισπραχθούν μέσα στα επόμενα χρόνια τουλάχιστον 20 30 δισ. ευρώ, είτε μέσω της αναδιάρθρωσης ολόκληρων επιχειρηματικών κλάδων είτε μέσω της εκκαθάρισης και εν συνεχεία πώλησης εταιρειών, με τη μέθοδο της ενεργητικής διαχείρισης που περνά πλέον σε πρώτο πλάνο από τις τράπεζες. Τραπεζικές πηγές με τις οποίες συνομίλησαν ΤΑ ΝΕΑ εξηγούν ότι το νέο αυτό μοντέλο θα ξεκινήσει πιλοτικά από καμιά εικοσαριά μεγάλα κόκκινα δάνεια. Στο μικροσκόπιο των τμημάτων των τραπεζών βρίσκονται ήδη μεγάλες κόκκινες εταιρείες από τους χώρους της υγείας, των ξενοδοχείων και του λιανεμπορίου. Η επιλογή των τριών αυτών κλάδων φυσικά δεν είναι τυχαία, και σχετίζεται με τη δυναμική τους. Εχουν και οι τρεις επενδυτικό story, δηλαδή προοπτικές ανάπτυξης μελλοντικά, κάτι που σε δεύτερη φάση ισχύει και για τη ναυτιλία, τη βαριά βιομηχανία (χαλυβουργία) και γενικά τις εξωστρεφείς επιχειρήσεις. Σαν πρώτο βήμα του νέου αυτού μοντέλου θα στηθούν εταιρείες ειδικού σκοπού (Special Purpose Vehicles), με συμμετοχή τόσο των τραπεζών όσο και των funds, οι οποίες και θα αγοράσουν τα κακά δάνεια. Στους νυν βασικούς μετόχους θα ζητηθεί να συμμετάσχουν στην κεφαλαιακή ενίσχυση της επιχείρησης εφόσον επιθυμούν να παραμείνουν. Σε αυτές τις εταιρείες ειδικού σκοπού θα μεταβιβαστούν τα κόκκινα δάνεια, αλλά τα περιουσιακά στοιχεία κάθε εταιρείας θα παραμένουν σε αυτήν. Η διαφορά είναι ότι η διαχείριση της περιουσίας της θα περάσει πλέον στο σχήμα ειδικού σκοπού. Οντας ο μεγαλύτερος πιστωτής, η τράπεζα θα μπορεί να ελέγξει την εταιρεία, κάτι άλλωστε που μπορεί να κάνει και σήμερα, με τη διαφορά ότι δεν διαθέτει την τεχνογνωσία των ξένων funds με τα οποία θα συνεργαστεί. ΧΩΡΙΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ. Τέτοια σχήματα μπορεί να είναι κατά περίπτωση και κλαδικά. Να ομαδοποιήσουν δηλαδή οι τράπεζες δάνεια ενός κλάδου (π. χ. λιανεμπόριο, ακτοπλοΐα, τουρισμός), προκειμένου μετά να τα πουλήσουν σε τρίτους ή να δημιουργήσουν χαρτοφυλάκια μικρών δανείων με κοινά ωστόσο χαρακτηριστικά. Τα κόκκινα δάνεια που έχουν δοθεί χωρίς εγγυήσεις σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι μια τέτοια περίπτωση. Σε επίπεδο εργαλείων, υπάρχει γενικά μεγάλος πλουραλισμός, όπως για παράδειγμα η ανταλλαγή δανείων μεταξύ τραπεζών (swaps δανείων), πρακτική που εφαρμόστηκε εκτεταμένα σε Ισπανία, Ιρλανδία και αλλού.

ΤΑ ΝΕΑ 14/11/2015